ضمانت‌نامه‌ی بانکی، صندوق، وثیقه و چک: فرقشان چیست

ضمانت تعهدی است که اگر متقاضی نپردازد، کسی دیگر یا دارایی دیگری طلب سرمایه‌گذاران را بپردازد. کراد اینوست ضمانت طرح‌ها را از متن خود طرح در پنج رده می‌گذارد، از قوی به ضعیف. سهم هر رده در طرح‌های ۱۲ ماه اخیر کنارش آمده است.

1. ضمانت‌نامه‌ی بانکی (۸۰٪): بانک متعهد می‌شود تا سقف مشخصی بپردازد. قوی‌ترین رده است، ولی ممکن است فقط اصل را پوشش دهد: از ۱٬۷۸۷ طرح با ضمانت‌نامه‌ی بانکی، متن ضمانت ۴۵۶ طرح صریحاً اصل را پوشش می‌دهد و ۴ طرح سود را هم.
2. صندوق یا شخص ثالث (۱۵٪): مثل ضمانت‌نامه‌ی صندوق‌های پژوهش و فناوری، یا شرکتی دیگر که ضامن می‌شود.
3. وثیقه‌ی دارایی یا سهام (۲٪): ملک، سهام یا دارایی دیگری که در صورت نکول فروخته می‌شود؛ تبدیلش به پول زمان می‌برد.
4. چک و سفته‌ی متقاضی (۰٪): تعهد خود متقاضی است؛ اگر متقاضی پول نداشته باشد، چک او هم معمولاً کمکی نمی‌کند.
5. بدون ضمانت (۲٪): بازپرداخت فقط به عملکرد متقاضی بسته است. فرابورس این طرح‌ها را موظف کرده «بدون تضمین سود و اصل سرمایه» را در اعلانشان بنویسند.

قاعده‌های فرابورس درباره‌ی ضمانت

• سکو فقط وقتی می‌تواند در اعلان طرح از «ضمانت» یا «وثیقه» نام ببرد که اصل تعهدات ضمانت معتبر داشته باشد.
• طبق مصوبه‌ای که دیجیاتو در بهمن ۱۴۰۴ گزارش کرد، دست‌کم ۸۰ درصد حجم ریالی تضامین هر سکو باید از ابزارهای ردیف اول باشد، از جمله ضمانت‌نامه‌ی صندوق‌های پژوهش و فناوری.

پیش از سرمایه‌گذاری بپرسید

• ضامن کیست؟ اگر صفحه‌ی طرح نام بانک یا صندوق را ننوشته، از سکو بپرسید.
• ضمانت اصل را پوشش می‌دهد یا سود را هم؟ (بیشتر بخوانید)
• ضمانت تا امروز چند بار به کار افتاده؟ ۳۷ طرح از محل ضمانت تسویه شده‌اند (تسویه از محل ضمانت یعنی چه).

منبع قاعده‌ها: دیجیاتو، ابلاغیه‌ی فرابورس درباره‌ی اعلان ضمانت؛ دیجیاتو، مصوبه‌ی فرابورس درباره‌ی تضامین.